علي محمد ميرجليلى
309
وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى )
ه : « تحف العقول عن آل الرسول » « 1 » از حسن بن على بن حسين بن شعبه حرّانى از علماى قرن چهارم و معاصر با شيخ صدوق ( م 381 ق . ) . و : « توحيد صدوق » « 2 » از شيخ صدوق . ز : « الحبل المتين فى احكام أحكام الدين » « 3 » از شيخ بهائى . ح : « سنن ابى داود » « 4 » از سليمان بن اشعث ازدى معروف به ابو داود سجستانى ( م 275 ق . ) . مرحوم فيض از شرح آن به نام « معالم السنن » از احمد بن محمّد بن ابراهيم خطابى ( م 388 ق . ) نيز استفاده كرده است . « 5 » ط : « علل الشرايع و الاحكام » « 6 » از شيخ صدوق رحمه الله . ى : « عيون اخبار الرضا عليه السلام » « 7 » از شيخ صدوق رحمه الله .
--> ( 1 ) . الوافى ، ج 4 ، ص 102 . اين كتاب از زمان تأليف مورد عنايت علما بوده و بارها به طبع رسيده است . ( 2 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 312 و 316 وو 319 و 332 و 337 و 340 و 357 و 358 و 363 و 378 و 403 و 452 و 465 و 536 و . . . مرحوم فيض از روايات اين كتاب در شرح احاديث كتب اربعه يا تصحيح آنها استفاده كرده است . اين كتاب مورد توجه بزرگان بوده و شرحهاى زيادى بر آن نوشته شده و بارها به چاپ رسيده است . مفصلترين شرح آن از قاضى سعيد قمى ( م 1107 ق . ) است كه با تصحيح و تعليقهء آقاى نجف قلى حبيبى در سه جلد در 1373 ه . ش به طبع رسيده است . ( 3 ) . الوافى ، ج 7 ، ص 365 . شيخ بهايى در اين كتاب بسيارى از احاديث صحيح و حسن و موثق را جمعآورى كرده و به شرح وجمع بين روايات متعارض پرداخته است . اين كتاب نيز مورد عنايت علما بوده و حاشيههايى بر آن نگاشته شده و به چاپ رسيده است . ( الذريعه ، ج 6 ، ص 80 و 240 . ) ( 4 ) . الوافى ، ج 8 ، ص 732 . سنن يكى از صحاح شش گانهء اهل سنّت به شمار مىرود . ( 5 ) . الوافى ، ج 8 ، ص 1238 . « معالم السنن » به همراه سنن ابى داوود در حمص ، 1388 ه به چاپ رسيده است . ( 6 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 258 و ج 2 ، ص 230 و ج 4 ، ص 51 . مرحوم صدوق در اين كتاب به جمعآورى رواياتى پرداخته است كه بيانگر فلسفه احكام مىباشد . ( 7 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 350 ؛ ج 2 ، ص 226 و 291 صدوق اين كتاب را در زندگىنامهء امام رضا 7 در 319 باب براى صاحب بن عباد ديلمى نگاشته اشت . محدّث جزائرى ( م 1112 ق . ) آن را شرح كرده و مولى محمّد صالح قزوينى و محمّد تقى محشى « المعالم » آن را به فارسى ترجمه كردهاند . اين كتاب به طبع رسيده است . ( الذريعه ، ج 15 ، ص 376 ) .